Sıkça Sorulan Sorular

Sıkça Sorulan Sorular

Sıkça Sorulan Sorular

KEMİK DANSİTOMETRİ (DXA) NASIL YAPILIR VE HANGİ SIKLIKLA ÇEKİLMELİDİR?

Hasta özel pozisyonda yatar, X ışını geçişiyle kemik yoğunluğu ölçülür. Genellikle menopoz sonrası kadınlarda 1–2 yılda bir önerilir; risk durumuna bağlı olarak değişebilir.

MAMOGRAFİ ÇEKİMİ SIRASINDA RADYASYON RİSKİ VAR MIDIR? KANSER RİSKİNİ ARTIRIR MI?

Modern mamografi cihazlarının kullandığı radyasyon miktarı çok düşüktür; normal yaşamda maruz kaldığımız radyasyondan da genellikle daha azdır. Meme kanseri riskini artırdığına dair kanıt yoktur.

EMZİRİRKEN MAMOGRAFİ ÇEKTİREBİLİR MİYİM? YA DA HAMİLELİK DURUMUNDA?

Emzirme döneminde meme dokusu yoğundur, görüntü kalitesi etkilenebilir. Gerekirse ekstra tekniklerle çekim yapılabilir. Hamilelikte genelde röntgen içeren tetkikler sınırlandırılır; alternatif görüntüleme yöntemleri değerlendirilebilir.

MEMEMDE KİTLE HİSSEDİYORUM; HEMEN BİOPSİ GEREKİYOR MU?

Her kitle kanser demek değildir. İlk adım olarak mamografi + ultrason değerlendirmesi yapılır; gerekirse biyopsi önerilir. Kitleyi hissettiğinizde paniğe kapılmadan uzmana başvurun.

MAMOGRAFİ ÇEKTİRMEK İÇİN HANGİ GÜNLER VEYA HORMON DURUMLARI DAHA UYGUNDUR?

Adet dönemi sonrası (özellikle ilk haftası) genelde meme hassasiyetinin daha düşük olduğu dönemlerdir. Ayrıca hormon tedavisi, menopoza giriş veya göğüs hormonları kullanımı varsa hekiminizle görüşün.

3D DİJİTAL MAMOGRAFI (TOMOSENTEZ) İLE KLASİK MAMOGRAFİ ARASINDAKI FARK NEDİR? AVANTAJLARI NELERDİR?

3D tomosentez çok katlı görüntüler sunar, meme dokusunun örtüşmesini azaltır, küçük kitleleri daha iyi ayırt eder. Ancak ışın dozu bir miktar fark yaratabilir; teknik farklılığı hastaya açıklamak önemli.

KONTRASTLI SPEKTRAL MAMOGRAFİ (CESM) NEDİR? HANGİ DURUMLARDA ÖNERİLİR?

CESM, verilen kontrast madde ile meme dokusunun daha detaylı görünmesini sağlar. Özellikle klasik mamografide belirsizlik varsa, meme kanseri şüphesi varsa tamamlayıcı olarak tercih edilebilir.

TİROİD İNCE İĞNE ASPİRASYON BİYOPSİSİ (FNA) İŞLEMİ ÖNCESI NELERE DİKKAT ETMELİYİM? İŞLEM SIRASINDA AĞRI OLUR MU?

Açlık gerekmez; aspirin gibi kan sulandırıcı ilaç kullanıyorsanız hekiminize bildirin. İşlem lokal anestezi ile yapılır, hafif rahatsızlık olabilir, genelde ağrı minimaldir.

MAMOGRAFİ, ULTRASON VE MR ARASINDA HANGİSİ DAHA DOĞRUDUR? HEPSİ BİRLİKTE Mİ ÇEKİLİR?

Her tetkikin avantajı vardır. Yoğun meme dokusunda ultrason tamamlayıcı olabilir, bazı durumlarda MR gerekebilir. Doktorunuz duruma göre yönlendirir.

ESKİDEN ÇEKİLMİŞ MAMOGRAFİ FİLMLERİMİ GETİRMELİ MİYİM?

Evet, eski filmler önemli. Görüntü değişikliklerini analiz etmek, benzer lezyonları kıyaslamak açısından çok fayda sağlar.

MAMOGRAFİ SONUÇLARIMI NE ZAMAN ALIRIM? HANGİ BULGULAR DİKKATE ALINIR?

Genellikle birkaç gün içinde sonuç verilir. Kitle, yoğunluk artışı, kalsifikasyonlar gibi bulgular değerlendirilir. Gerekirse ilave tetkik istenebilir.

KONTROL MAMOGRAFİSİ SÜRESİ NEDİR? EĞER SONUÇ TEMİZ ÇIKARSA NE KADAR SONRA TEKRAR GELMELİYİM?

Temiz bir tetkikten sonra genelde 1 yıl sonra kontrol önerilir; ancak risk faktörlerine bağlı olarak daha erken kontrol istenebilir.

ÇOCUKLARDA VEYA ERGEN YAŞTA MEME DEĞERLENDİRMESİ NE ZAMAN YAPILMALI?

Ergenlik döneminde meme şişliği veya belirgin şikayet olursa ultrason tercih edilir. Röntgen/ mamografi genelde ileri yaşta değerlendirilir.

KEMİK DANSİTOMETRİ ÇEKİMİ SIRASINDA NELERE DİKKAT ETMELİYİM? (TAKI ÇIKARMA, İLAÇ, AÇLIK VS.)

Üst beden ağırlık taşıyan takılar çıkarılmalı, metal objeler bulundurulmamalı. Açlık gerekmez. Yakın zamanda kontrast madde verilmiş BT/MR varsa zamanlama gözden geçirilmeli.

KEMİK YOĞUNLUĞU DÜŞÜK ÇIKARSA NE YAPILMALI? (İLAÇ, DİYET, YAŞAM TARZI ÖNERİLERİ)

Vitamin D, kalsiyum desteği, düzenli fiziksel aktivite, düşme önlemleri gibi yaşam tarzı değişiklikleri; ilerlemiş durumlarda hekim önerisi ile tedavi planı.

İKİNCİ GÖRÜŞ ALMAK İSTERSEM TETKİKLERİMİ BAŞKA MERKEZE TAŞIYABİLİR MİYİM?

Evet, genellikle dijital görüntüler CD/online PACS sistemi ile taşınabilir. Görüntülerin tamamını ve raporu ile birlikte başka merkezlere götürebilirsiniz.

TARAMA MAMOGRAFİSİ İLE TANI MAMOGRAFİSİ ARASINDAKİ FARK NEDİR?

Tarama amaçlı yapılan normalde herhangi şikayet yoksa yılda tekrarlanır; tanı amaçlı mamografi bir şikayet, bulgu ya da şüphe varsa yapılır, pozlama veya teknik farklılıklar olabilir.

MAMOGRAFİ ÇEKİMİ SIRASINDA NELERE DİKKAT ETMELİYİM? (KIYAFET, TAKI, DEODORANT VS.)

Üst bedeninizi çıkarabileceğiniz kıyafet tercih edin. Deodorant, pudra, kolonyalı ürünlerden kaçının, çünkü bunlar görüntüye müdahale edebilir.

3D MAMOGRAFİ YA DA CESM İÇİN EK ÜCRET ÖDEMEM GEREKİR Mİ? SİGORTA KARŞILIYOR MU?

Bazı özel tetkikler sigorta kapsamında olmayabilir. Bu durumu randevu sırasında danışmanlık kısmında netleştirmek iyi olur.

X IŞININA KARŞI HASSASİYETİM VARSA (ÖRNEĞİN ÖNCEKİ RADYASYON TEDAVİSİ ALMIŞSAM) NASIL DAVRANMALIYIM?

Durumunuzu önceden belirtin; hekiminiz düşük doz protokoller ya da alternatif görüntüleme (ultrason, MR) değerlendirebilir.

NE SIKLIKTA MAMOGRAFİ ÇEKTİRMELİYİM?

40 yaş ve üstü her kadın senelik tarama mamografisi yaptırmalıdır (www.cancer.org).
Kişinin özgeçmişi, soy geçmişi, risk faktörleri bu yaşı daha aşağı çekebilir.
İlk tarama mamografisinin 35 – 40 yaş arasında yapılması da önerilmektedir.

MEME KANSERİ İÇİN MAMOGRAFİ DIŞINDA BAŞKA TESTLER VAR MI?

Evet, meme kanserini tespit etmek için başka testler mevcuttur. Mamografi altın standart kabul edilir. Ama patolojik durumlarda ve yüksek riskli hastalarda mamografiye yardımcı yöntemlerden yararlanılabilir. Ultrasonografi (merkezimizde rutin yapılmaktadır), iğne biopsisi, meme MR gibi. Diğer başka yöntemler de günümüzde araştırma aşamasındadır.

NEDEN GENÇ KADINLARDA MAMOGRAFİ İLK SEÇİLECEK YÖNTEM DEĞİLDİR?

İyi bir sebep olmadığı müddetçe, radyasyondan dolayı genç kadınlarda mamografi çekimi yapmamak daha iyidir. Ancak yeni gelişmeler sayesinde mamografi dozu çok düşüktür. Alınan radyasyon dozu yer ve gökten saçılma yoluyla maruz kaldığımız senelik radyasyon dozunun da altındadır.

40 yaş ve üstü kadınlarda senelik tarama mamografisinin sağlık durumları elverdiği yaşa kadar sürdürülmesi tavsiye edilir.

SADECE YÜKSEK RİSKLİLER Mİ MAMOGRAFİ ÇEKTİRMELİ ?

Tek önemli risk faktörü kadın olmaktır.
Bütün bunlara meme kanseri gelişme olasılığı, kadınlarda erkeklere göre 100 kat daha yüksektir. Bundan dolayı her kadın yüksek risk taşımaktadır. Dahası, yaşlandıkça risk artar.
Diğer risk faktörleri:
a) Anne, kızkardeş veya kızınızda meme kanseri hikayesi
b) Yoğun meme dokusu (ilk mammografiniz çekilene kadar memenizin ne kadar yoğun olduğunu bilmeniz mümkün değildir). Yoğun memelerde mammografi değerlendirmesi güçleşmektedir.
Daha az önemde risk faktörleri de şöyledir: hiç hamile kalmamış olmak, 30’dan sonra doğum yapmak, emzirmemek. Bütün bunlara rağmen meme kanseri olacağınızı önceden söyleyen bir yol yoktur. Herkesin başına gelebilir. Hatta erkeklerin bile.

MAMOGRAFİ MEVCUT OLAN HER MEME KANSERİNE DUYARLI MIDIR?

Maalesef, hayır. %100 etkin bir yöntem henüz yok. Ele gelemeyecek kadar küçük veya yumuşak birçok meme kanseri mamografide görülür. Tarama mamografileri bunun için çok önemlidir. Ancak her kanser aynı şekilde davranmaz. Bazı tipler mammografide görülmese de ele gelebilir. Bunun için kendi-kendine meme muayenesi, doktorun meme muayenesi ve mamografiyi birlikte yapınız/yaptırınız.
Mamografi çektirirken, elinize kitle geliyorsa radyoloğa mutlaka bildiriniz. Bu bilgi radyoloğun seçeceği inceleme türünü değiştirebilir.
Yapılmış olan normal tarama mamografisinden bir müddet sonra elinize kitle gelmesi sizi doktora başvurmaktan alıkoymasın.
Mamografiler tüm kanserlere duyarlı değildir. Sekiz – dokuz kadından biri meme kanserine yakalanıyor. Bu kadar yaygın bir hastalık olmasından dolayı elimizdeki tüm silahları kullanmalıyız.

TAM ALAN DİJİTAL MAMOGRAFİ VEYA KISACA DİJİTAL MAMOGRAFİ NEDİR?

Alışılagelmiş mamografiden farkı görüntülerin bilgisayarlı dijital teknoloji ile elde edilmesidir.
ACRIN DMIST çalışması yoğun meme dokusu olan kadınlarda dijital teknolojinin faydalarını göstermiştir.

DİJİTAL MAMOGRAFİNİN FAYDALARI NELERDİR ?

Radyasyon dozu önemli ölçüde düşmektedir.
Görüntüler dijital ortamda oluştuğundan çekim süresi daha kısadır.
Radyologlar dijital teknoloji sayesinde görüntü parametrelerini optimize etme olanağına sahiptir. Bu sayede ilave film çekimi, dolayısıyla ilave radyasyondan kaçınılmış olunur.
Dijital görüntüler üzerinde çalışılabilmesi yoğun memelerde mamografinin duyarlılığını arttırmaktadır.
Getirdiği bir başka yenilik de bilgisayar ortamında arşivlemenin yapılmasıdır.

MEME ULTRASONU NEDİR ?

Mammografiye yardımcı olarak yapılır. Yoğun meme dokusu içinde saklanabilecek kitleleri ortaya çıkarır. Kitle varlığında iç yapısının sıvı mı katı mı olduğunu gösterir. Lüzumsuz iğne biopsilerini önler. Merkezimizde mammografi ile birlikte her hastaya yapılmaktadır.
Renkli Doppler - duplex ultrasonografi ve elastografi gibi konvansiyonel ultrasonu tamamlayan yardımcı yöntemler işlem duyarlılığı ve özgüllüğünü arttırır.

MAMOGRAFİ YERİNE NEDEN SADECE ULTRASON YAPILMIYOR ?

Özellikle küçük kireçlenme odakları ile ortaya çıkan kanserlerde ultrasonografi duyarlı değildir. Sadece ultrason ile kanser taramasını destekleyecek veriler henüz yayınlanmamıştır.

BEN NASIL MEME KANSERİ OLDUM ?

Buna kimse kesin bir açıklama getiremez. Bütün araştırmaların vardığı sonuç şudur: Tek bir sebep, tek bir olay yoktur. Meme kanserinde birçok faktörün rolü vardır. Tedaviden sonra eskisinden daha sağlıklı bir hayat sürdürmeye karar verebilirsiniz. Meme kanserini önleyeceği için değil ama daha kaliteli bir yaşam sürdürmek için bunu yapın.

HER SENE MAMMOGRAFİ ÇEKTİRİYORDUM, BU NASIL OLDU ?

Mammografi sizi meme kanserinden korumaz, yani meme kanserini önleyici bir işlem değildir. Ancak, çoğunlukla kanseri tedavinin %97 etkin olduğu erken evrede yakalar.

YENİ MAMOGRAFİ ÇEKTİRMİŞTİM VE DOKTORDA HERŞEY İYİ DEDİ. NASIL ANİDEN MEME KANSERİ OLDUM ?

Mamografi en etkin testtir. Ancak hiçbir testin doğruluk oranı %100 değildir. Bazı kanserler mammografide görüntü vermez. Düzenli kendi-kendine muayene, klinisyen doktorun yaptığı fiziksel meme muayenesi ve ultrason ile kombine edilmiş mammografik inceleme yine de en iyi plandır.

BENDEKİ KANSER MAMOGRAFİDE GÖRÜLMEMİŞTİ. DAHA MI YÜKSEK RİSK ALTINDAYIM ?

Meme kanseri çok çeşitlidir. Erken tanı sağkalım şansını arttırsa da, tümör karakteristikleri de unutulmamalıdır. Sizin için en güzel haber artık meme kanserli hastaların – hangi evrede olursa olsun – yaşam şanslarının eskiye kıyasla çok arttığıdır.

FARKLI BİR MEME KANSERİ TİPİ – İNVAZİV LOBÜLER KANSER NEDİR?

Tüm meme kanserlerinin kabaca 1/10’unu oluşturan gerek klinik muayenede gerekse görüntülemede çok iyi saklanması ve kendini belli etmemesi nedeni ile cerrahların, radyologların, patologların korkulu rüyasıdır.
Kötü huylu hücrelerin kitle oluşturmadan büyümeleri nedeni ile bu kanser tipi yüksek yanlış negatiflik oranına neden olmaktadır. Son yıllarda görülme sıklığı artmıştır.
İnvaziv lobüler kanser gibi tanınması güç tümör tiplerinin erken tanısında kendi kendine muayene, klinik doktor muayenesi ,radyolojik incelemeler elele yürütülmektedir.
Hiçbiri birbirinin yerini tutmaz, birlikte değerlendirilmesi gerekir.

ERKEKLERDE MEME KANSERİ GÖRÜLÜR MÜ ?

Erkeklerde meme kanseri nadir de olsa görülür. Çünkü meme başı arkasında kalıntısal da olsa çok az bir miktar meme dokusu erkeklerde de vardır.

PhoneChat on WhatsAppChat on WhatsApp